Home

Welkom op het blog over de KB-collecties. Hier schrijven specialisten van de Koninklijke Bibliotheek over alles wat ze raakt, opvalt of verwondert.

Als je op zoek bent naar denkbeelden over jeugd in historische teksten, kun je zoeken naar bepaalde woorden die op het bestaan van bepaalde opvattingen en abstractere begrippen als ‘mondigheid’ wijzen. Of op bestaande kennis en inzichten die in een bepaalde periode bestonden: wanneer werd in medische traktaten uit de periode 1500-1800 bijvoorbeeld voor het eerst aandacht besteed aan een typisch puberaal verschijnsel als ‘de baard in de keel’?

Els Stronks | 29 september 2014 | methodiek van digitaal analyseren, heldenliteratuur

In mijn eerste blog schreef ik dat het onderzoeken van het ontstaan van de leefruimte en denkwereld van met name de wat oudere Nederlandse jeugd in historische teksten precies het soort probleem is dat past bij dit KB-NIAS fellowship. Het probleem heeft een methodische kant: hoe kunnen we in gedigitaliseerde teksten met bestaande analysetools patronen van opvattingen, thema’s en discussies vinden?

| 19 september 2014 | digitale analyse van teksten, jeugd, mondigheid
Gerard van Honthorst, Groepsportret van Frederik Hendrik van Oranje-Nassau (1584-1647), Amalia van Solms (1602-1675) en hun drie jongste dochters, c. 1647. Rijksmuseum Amsterdam

De komende maanden ga ik als fellow van de Koninklijke Bibliotheek en het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study (KNAW)) ontdekken hoe ver we als letterkundig onderzoekers kunnen springen met alle nieuwe digitale middelen die we hebben. Het gaat dan om grote hoeveelheden gedigitaliseerde teksten, maar ook om digitale tools waarmee die teksten op andere dan tradionele manieren geanalyseerd kunnen worden.

Els Stronks | 15 september 2014 | jongeren, Gouden Eeuw, tekstanalyse
Detail van het eerste verhaal over Jip en Janneke (Het Parool, 13-09-1952)

Op zaterdag 13 september 1952 verscheen in dagblad Het Parool op de juniorpagina het allereerste verhaal over Jip en Janneke. Jip kijkt door een gaatje in de heg en ziet een meisje. Het meisje heet Janneke en ze woonde daar gisteren nog niet. Jip kruipt door het gat in de heg maar hij komt vast te zitten. Jip wordt door de vaders uit zijn benarde positie bevrijd en dan gaan de kinderen samen spelen. Na dit eerste avontuur volgden er nog zo'n tweehonderdveertig avonturen die staan opgetekend in verschillende uitgaven die de afgelopen zestig jaar zijn uitgebracht.

 

Karin Vingerhoets | 12 september 2014 | Jip en Janneke, Annie M.G. Schmidt, Fiep Westendorp
Brief van Gaspar Duarte aan Constantijn Huygens. Aanvraagnummer KB KW 79 E 235

Over een medicijn, een huis, een paspoort, muziek, een huisconcert en een beroemde vrouw handelt een niet eerder bekend geworden brief die KB in 2013 op een veiling in Londen verwierf. De brief is op 21 november 1640 in Antwerpen geschreven door Gaspar Duarte aan zijn vriend Constantijn Huygens. Gaspar Duarte (1584-1653), telg uit een Portugees-Joods geslacht, was een steenrijke juwelier met een grote belangstelling voor muziek.

Ad Leerintveld | 5 september 2014 | Constantijn Huygens, Gaspar Duarte, muziek, brieven, Anna Roemers Visscher